ΕΡΓΑ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2017-2021
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία, ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 03: Ανάπτυξη μηχανισμών στήριξης της επιχειρηματικότητας, Δράση στρατηγικής ανάπτυξης ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων
Υποέργο 2 «Τεχνολογίες Ανάλυσης Περιεχομένου στον Πολιτισμό» της πράξης «Υπολογιστικές Επιστήμες και Τεχνολογίες Δεδομένων, Περιεχομένου και Αλληλεπίδρασης» (Δράση Ε.Κ. “Αθηνά”)
Το προτεινόμενο υποέργο αφορά κατά κύριο λόγο στις εφαρμογές των επιστημών και νέων τεχνολογιών στην κατανόηση, τεκμηρίωση, πιστοποίηση και προβολή του πολιτιστικού αποθέματος. Στόχος του είναι η συμβολή στη ανάδειξη, διαχείριση και εκμετάλλευση αυτού του αποθέματος μέσα από διαδικασίες που περιλαμβάνουν τόσο παραδοσιακές μεθόδους (αρχαιολογική μελέτη) όσο και σύγχρονες εφαρμογές των υπολογιστικών επιστημών και της πληροφορικής.
Το υποέργο επικεντρώνεται θεματικά στην παρουσίαση της αρχαιολογικής έρευνας που αφορά στην Αιγαιακή Θράκη και τον βορειοελλαδικό χώρο. Αυτό θα γίνει τόσο με έρευνα για τη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά και σε σχέση με άλλες περιοχές του αρχαίου κόσμου. Η υλοποίησή του θα γίνει με διεπιστημονική προσέγγιση, δηλ. τόσο με τις παραδοσιακές μεθόδους της αρχαιολογικής έρευνας όσο και με τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Πρόθεση είναι α) να δοθεί μια ολοκληρωμένη οπτική (με χωρο-χρονικά χαρακτηριστικά) στους ερευνητές της αρχαίας Αιγαιακής Θράκης και να διευκολύνει την επιστημονική εργασία τους, αλλά και β) να παράσχει στο ευρύ κοινό (κατοίκους, επισκέπτες, οικογένειες, εκπαιδευτικούς, μαθητές κ.ά.) μία δίοδο για την καλύτερη κατανόηση και προσέγγιση της αρχαιολογικής γνώσης για την Αιγαιακή Θράκη κατά την αρχαιότητα.
Στόχος μέσα από τη διεπιστημονική προσέγγιση είναι η δημιουργία μιας πλατφόρμας όπου 1) θα συγκεντρώνονται οι διαθέσιμες αρχαιολογικές δημοσιεύσεις για την περιοχή της Αιγαιακής Θράκης (π.χ. οικισμοί, νεκροταφεία, ανασκαφές, αρχαιολογικούς χώρους, εκθέματα των μουσείων, αρχαίες πηγές) και 2) θα παρουσιάζονται διαδικτυακά (π.χ. ανά χώρο ενδιαφέροντος, ανά χρονική περίοδο και/ή ανά θεματική (π.χ. κεραμική, αρχιτεκτονική, γλυπτική). Επίσης, 3) θα παρέχονται αρχαιολογικές πληροφορίες με τη μορφή εκπαιδευτικών προγραμμάτων (φάκελοι για εκπαιδευτικούς και γονείς, παιχνίδια κτλ.).
Επιπλέον στόχος είναι η δημιουργία ενός ελεύθερα διαθέσιμου πολυγλωσσικού πολιτιστικού θησαυρού κατάλληλου για χρήση σε έργα και προϊόντα πολιτισμού/τουρισμού. Ο θησαυρός αυτός θα αναπτυχθεί με κατάλληλο λεξικογραφικό περιβάλλον με δυνατότητες πληθοπορισμού. Ο θησαυρός θα αναπτυχθεί στις σημασιολογικές περιοχές των εικαστικών τεχνών/αρχιτεκτονικής και της γαστρονομίας. Θα καλυφθούν το εικαστικό-αρχιτεκτονικό και το γαστρονομικό λεξιλόγιο. Και τα δύο έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για τις πολιτιστικές/τουριστικές εφαρμογές και ανοίγουν το δρόμο για είσοδο της ελληνικής στα συνδεδεμένα πολιτιστικά δεδομένα και αντιπαραθέτει συγκριτικά την ελληνική και την αγγλοσαξωνική κουλτούρα όσον αφορά την εννοιολογική σύλληψη του κόσμου (conceptualization).
Οι δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες μέσα από τα ευφυή συστήματα και τα πολυμέσα σε θέματα πολιτισμού θα διερευνηθούν κυρίως στους τομείς που αφορούν κυρίως στα θέματα της ανάκτησης 3Δ δεδομένων βάσει περιεχομένου, στα εικονικά πολυ-πρακτορικά περιβάλλοντα με προσαρμοστική αφηγηματική εξιστόρηση, στην αυτόματη ανάκτηση μουσικής πληροφορίας και στην επεξεργασία και αναγνώριση εικόνων (χειρόγραφου) κειμένου.
Στόχος είναι η ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων μεθόδων και τεχνικών για την επεξεργασία και ανάλυση πολυμεσικών δεδομένων (3Δ, μουσική, εικονικά περιβάλλοντα, εικόνες και βίντεο) για την εξαγωγή γνώσης, με απώτερο στόχο την βελτίωση των περιβαλλόντων αλληλεπίδρασης καθώς και της πιο αποδοτικής ανάκτησης και προσωποποίησης στην πρόσβασή της. Όλες οι νέες τεχνικές των παραπάνω δραστηριοτήτων που θα αναπτυχθούν θα δοκιμασθούν ως προς την απόδοσή τους με τις πιο αποτελεσματικές και σύγχρονες τεχνικές που έχουν παρουσιαστεί στη διεθνή βιβλιογραφία. Επιπλέον, όλες οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν την ολοκλήρωσή τους σε πιλοτικά διαδικτυακά περιβάλλοντα που θα είναι προσβάσιμα από ερευνητές αλλά και απλούς χρήστες.
Η συμβολή των θετικών επιστημών στη σύγχρονη πολιτισμική έρευνα θα εστιαστεί στις δυνατότητες που αξιολόγησης, τεκμηρίωσης και πιστοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος που προσφέρονται μέσα από την ανάλυση και συστηματοποίηση των φυσικοχημικών ιδιοτήτων (ιδιαίτερα δε αυτών που σχετίζονται με τη φωταύγεια) των υλικών που περιλαμβάνονται σε πολιτιστικά αντικείμενα και μνημεία.
Στόχος είναι να μελετηθούν συγκεκριμένα γεωλογικά οικοδομικά υλικά (π.χ. μάρμαρο, σχιστόλιθος), γεωλογικά υλικά συστατικά πηλών (π.χ. χαλαζίας, άργιλος) και βιολογικά υλικά (π.χ. οστά). Τα επιλεγμένα υλικά παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της χρήσης τους αλλά και τη δυνατότητα για ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών που δεν περιορίζονται αναγκαστικά στον τομέα του πολιτισμού (π.χ. μάρμαρο: υλικό κατασκευής μνημείων και έργων τέχνης αλλά και σύγχρονο οικοδομικό υλικό με σημαντική εμπορική αξία, οστά: αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και δυνατότητα χρήσης σε δοσιμετρία ατυχημάτων).
Το σύνολο των αποτελεσμάτων θα συστηματοποιηθεί και θα καταγραφεί σε κατάλληλη βάση επιστημονικών δεδομένων, ακολουθώντας διεθνή πρότυπα επιστημονικών μεταδεδομένων, ώστε να δοθεί η δυνατότητα αξιοποίησης τους σε ποικίλες πολιτισμικές μελέτες (π.χ. χρονολόγηση, μελέτη προέλευσης υλικών και αντικειμένων-χαλαζίας, μάρμαρο, προσδιορισμός θερμοκρασίας όπτησης – χαλαζίας κ.λπ.) αλλά και εφαρμογές σε συναφή επιστημονικά πεδία όπως η δοσιμετρία (π.χ. δοσιμετρία ατυχημάτων, δοσιμετρία αποστείρωσης τροφίμων και φαρμάκων κ.λπ.) που συγκεντρώνουν τελευταία το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας
Ένα παράπλευρο αποτέλεσμα των ανωτέρω δραστηριοτήτων θα είναι η ελεύθερη διάθεση των αποτελεσμάτων που αφορούν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των υλικών (π.χ. πορώδες, σκληρότητα κ.λπ.) για την πιστοποίηση και αξιολόγηση της ποιότητάς τους για εμπορικούς σκοπούς. Με αυτή την παράλληλη χρήση των ερευνητικών αποτελεσμάτων επιτυγχάνεται ένας πολλαπλασιαστικός παράγοντας οφέλους που καλύπτει μία ευρεία επιστημονική περιοχή και επεκτείνεται σε θέματα παραγωγικής δραστηριότητας και οικονομίας, ενώ εμπίπτει άμεσα στις στρατηγικές RIS3 της ΠΑΜΘ (κλάδοι Πολιτισμού – Τουρισμού και Υλικών – Κατασκευών).